«ساندویچ انرژی» پرواسکایت: آینده روشن دستگاههای نوری
پرواسکایتها، موادی که توانایی شگفتانگیزی در جذب و انتشار نور دارند، مدتهاست توجه دانشمندان و مهندسان را به خود جلب کردهاند. این مواد، علاوه بر ارزان بودن، انعطافپذیر و قابل تنظیم هستند و میتوانند در طیف وسیعی از فناوریها از سلولهای خورشیدی و LEDها گرفته تا آشکارسازهای سریع اشعه ایکس به کار روند. اما در […]
جهان، از انفجار تا فروپاشی؟
نگاهی تازه به نظریهی «پایان کیهان» بر اساس دادههای جدید انرژی تاریک حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال پیش، جهان ما با انفجار بزرگ (Big Bang) متولد شد. از آن زمان تاکنون، این کیهان پهناور بیوقفه در حال گسترش بوده است؛ کهکشانی پس از کهکشانی، ستارهای پس از ستارهای. اما پرسش بزرگ همچنان پابرجاست: آیا این گسترش […]
فناوری سبز، تجارت آزاد و انرژیهای تجدیدپذیر
رسیدن به شرایط کربنخنثی در تغییرات اقلیمی همچنان یکی از بزرگترین چالشهای عصر ماست. کشورها، بهویژه اقتصادهای در حال توسعه، نه تنها با فشار ناشی از رشد جمعیت و نیازهای روزافزون به انرژی مواجهاند، بلکه باید در مسیر دستیابی به هدف حیاتی کربنخنثی حرکت کنند. این مسیر ساده نیست و به ترکیبی از نوآوری فناورانه، […]
هوش مصنوعی سبز
گزارش جدید یونسکو نشان میدهد چگونه میتوان مصرف انرژی مدلهای زبانی را تا ۹۰٪ کاهش داد. گزارش جدیدی از یونسکو و دانشگاه کالج لندن (UCL) نشان میدهد که با اعمال تغییراتی کوچک در نحوه طراحی و استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLMs)، میتوان مصرف انرژی را به میزان چشمگیری کاهش داد، بدون آنکه از عملکرد […]
مسیر جهانی دانشگاهها در تحقق توسعه پایدار
ارائه آمار و پیشنهاداتی جهت بهبود رتبه جهانی توسعه پایدار دانشگاه های ایرانی هر ساله، موسسه آموزش عالی تایمز[1]، یکی از معتبرترین نهادهای جهانی آموزش عالی، رتبهبندی ویژهای با عنوان رتبه بندی تاثیر دانشگاه ها[2] منتشر میکند. این رتبهبندی دانشگاهها را بر اساس میزان تعهد و عملکردشان در اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) […]
ترمیم آجرهای فضایی با کمک باکتریها و منابع طبیعی؛ گامی به سوی توسعه پایدار در فضا و زمین
پژوهشگران مؤسسه علوم هند (IISc) – ۲۰۲۵ روشی نوآورانه برای ترمیم آجرهای فضایی در شرایط سخت سطح ماه یافتهاند. آنها با استفاده از باکتری Sporosarcina pasteurii و صمغ گیاهی گوار[1] توانستند شکافهای ایجادشده در آجرهای ساختهشده از خاک قمری را پر کرده و استحکام آنها را بازیابی کنند. این روش، علاوه بر کاربرد در ساختوسازهای […]
ریسک سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی؛ مقایسه نیروگاههای هستهای و خورشیدی بر اساس اهداف یونسکو
مطالعه جهانی منتشرشده در نشریه Energy Research & Social Science (2025) نشان میدهد که پروژههای انرژی بهطور میانگین ۴۰٪ بیش از برآوردهای اولیه هزینه داشته و حدود دو سال دیرتر از زمانبندی اجرا میشوند. بر اساس این تحقیق، ریسک سرمایهگذاری در ساخت نیروگاههای هستهای بالاترین و در پروژههای خورشیدی کمترین میزان است. دادههای این پژوهش […]
جهشیابی هدفمند آنزیم روبیسکو: گامی به سوی کشاورزی پایدار و امنیت غذایی
یکی از مهمترین چالشهای زیستفناوری امروز بهبود عملکرد آنزیم روبیسکو[1] است؛ آنزیمی که در فرایند فتوسنتز نقش اساسی ایفا میکند و تعیینکننده میزان بهرهوری گیاهان از انرژی خورشیدی است. روبیسکو، بهدلیل واکنشهای ناخواسته با اکسیژن، موجب پدیدهای به نام فوتوتنفس میشود که میتواند حدود ۳۰ درصد از انرژی جذبشده گیاهان را هدر دهد؛ مشکلی که […]
نقش خودباروری اجباری در تکامل گیاهان
چارلز داروین: ” اغراق آمیز نیست اگر بگوییم طبیعت با قاطعیتِ تمام به ما میگوید که از خودباروری اجباری بیزار است” علم جدید: “خودباروری اجباری ممکن است یک راهبرد تکاملی کوتاهمدت و مؤثر برای استعمار زیستگاههای جدید و جداسازی تولیدمثلی باشد، اما احتمالاً در بلندمدت پایدار نیست.”پیامدهای کلیدی ژنومی در خودباروری اجباری: خودباروری اجباری[1]: زمانی […]
ماجرای واقعی رباتهای باب و آلیس فیسبوک | چرا هوش مصنوعی زبان مخصوص خودش را ساخت؟
وقتی تکنولوژی از درک ما جلو میزند در سال ۲۰۱۷، یک اتفاق عجیب در دنیای هوش مصنوعی جهان را شوکه کرد. فیسبوک، به عنوان یکی از غولهای فناوری جهان، دو ربات گفتوگوگر به نامهای «باب» و «آلیس» طراحی کرد که میتوانستند با انسانها صحبت کنند، پاسخهای منطقی بدهند و حتی زبان بدن شبیهسازیشده داشته باشند. […]